روابط ترکیه و سوئد

با تلاشهای نجیب اگز سفیر ترکیه در سوئد روابط دو کشور گسترش بسیاری یافته است. کارل بیلدت وزیر امور خارجه سوئد که تجراب زیادی در خصوص روابط ترکیه و سوئد دارد در زمینه استحکام روابط دوطرفه نقش ویژه ای ایفا کرده است. همچنین اعطای جایزه نوبل تدبیات به اورهان پاموک، سبب نزدیکی بیشتر دو ملت گردیده است.

در واقع طی بیست سال گذشته روابط دو کشور شاهد فراز و نشیبهائی بوده است. به خاطر انتقادات سوئد از وضعیت حقوق بشر در ترکیه گاها روبط به سردی گرائیده بود. در اجلاس سران در سال 2000 نیز سوئد مدتهای زیادی در مقابل عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا مقاومت نشان داده بود. ولی در سال 2004 نخست وزیر سوئد برای نخستین بار از ترکیه دیدار بعمل آورد و در سال 2006 نیز پادشاه سوئد از آنکارا دیدار رسمی بعمل آورد که پس از این دیدارها روابط دوجانبه توسعه عمده ای یافت.

در سال 1965 مهاجرت نیروی کار از ترکیه به سوئد آغاز شد. در پی وقوع کودتای نظامی در 12 مارچ 1971 حدود 15 هزار تن به سوئد پناهده شدند. موج دیگری از مهاجرتها در 12 سپتامبر 1980 و وقوع کودتای نظامی بوقوع پیوست. بر اساس موافقتنامه دوجانبه تابعیت دوگانه در این دو کشور برسمیت شناخته شد و تعداد زیادی از شهروندان ترکیه به تابعیت سوئد درآمدند. به همین دلیل پس از این تاریخ تعداد ترکهای ساکن در سوئد رو به کاهش نهاد ولی با مطالعه محل تولد می توان به تعداد واقعی ترکهای ساکن در سوئد دست یافت.

در آمارهای سوئد تعداد ترکهای ساکن در آن کشور حدود 40 هزار تن است ولی با مطالعه محل تولد و پیوند پدری . مادری این تعداد به 70 هزار نفر بالغ می گردد. ترکها بیشتر در محله مالمو شهر گوتنبرگ سکونت دارند. حدود 4هزار کارفرمای ترک در سوئد به سر می برد که عمدتا در زمینه خدمات هتلداری و رستوران فعالیت می کنند. رادیو دولتی سوئد از اول ژانویه 1977 به زبان ترکی برنامه پخش می کند.

 به لحاظ تاریخی ترکها با سوئدیها از زمانهای بسیار دوری ارتباط داشته اند. اولین برخورد با حمله وایکینگها به سواحل کارادنیز (دریای سیاه) در قالب نیروهای بیزانس، صورت پذیرفت. شاه سوئد که در تاریخ ترکیه به نام شارل سر آهنی معروف است، پس از شکست درمقابل روسها به عثمانی پناهنده شده بود. شاه سوئد به همراه سربازانش به مدت پنج سال مهمان عثمانیها بودند و به هنگام بازگشت به موطن خود نیز مبالغ هنگفتی قرض از پادشاه عثمانی گرفته بودند.  در سال 1727 و 1734 هیاتهائی برای دریافت بدهی پادشاه سوئد به استکهلم آمدند که با گذشت زمان و بدلیل عدم توانائی در مورد دریافت وجوه در آنجا ساکن شدند. این اولین گروه از مهاجران ترک را تشکیل می داد.

در سال 1734 نمایندگی سوئد در استانبول گشایش یافت و قراردادهای دوستی و همکاری دفاعی بین دوطرف به امضا رسید. در قرن نوزدهم و پس از اینکه سوئد سیاستهای توسعه طلبانه خود را کنار گذاشت، روابط دوطرف کاهش یافت. پس از اعلام نظام جمهوری در ترکیه روابط دوجانبه دوباره گسترش یافت. در این راستا در سال 1928 تفاهمنامه اقتصادی بین دو کشور به امضا رسید و در سال 1934 گوستاو آدولف ولیعهد سوئد از آنکارا دیدار کرد. در سال 1962 انستیتوی تحقیقات سوئد در استانبول تاسیس شد.

روابط ترکیه و سوئد در حال حاضر بسیار خوب ارزیابی می شود و روابط تجاری دو کشور درسال 2007 نیز با رشد 20 درصدی به سه میلیارد دلار بالغ شد. همچنین تعداد توریستهای سوئدی در سال 2007 به 400 هزار نفر رسید. اغلب شرکتهای معروف سوئدی در ترکیه دارای نمایندگی می باشند. هم اکنون روابط دو کشور همانند سالهای دوران عثمانی به صورت دو کشور متفق درآمده است.